ساختار گلدیران :
ساختار شرکت گلدیران :
توجه به این نکته ضروری است که طراحی ساختار و استراتژی از مسئولیت های خطیر مدیریت محسوب می گردد و بسته به اینکه این امر چگونه صورت بگیرد و چگونه اجرا شود ، می تواند سازمان را به موفقیت یا شکست رهنمون کند . مدیرانی که بطور اتفاقی یا تصادفی ساختار و استراتژی سازمان را طراحی می کنند ، در آینده نه چندان دور ، با مشکلاتی در توسعه آن مواجه خواهند شد . به همین دلیل ، طراحی ساختار سازمانی متناسب با اهداف و استراتژی سازمان و حفظ پویایی آن ، یک نیاز ضروری است و نکته مهمتر اینکه یک ساختار سازمانی مناسب از دوباره کاری ، اختلاف ، تعارض و اتلاف نیروها جلوگیری کرده ، ضمن داشتن قابلیت انعطاف ، قادر به پاسخگویی به تغییر و تحولات محیط خود است.
از آنجا که تصمیمات مهم و کاربردی توسط مدیران میانی اتخاذ می شود( هر چند حتما باید این تصمیمات به تصویب اعضای مجمع وسهامداران برسد)پس میتوان گفت سازمان از لحاظ ساختارهای عملی بر اساس پنج بخش اصلی سازمان در گروه ساختار مبتنی بر واحدهای مستقل قرار می گیرد .درواقع این نوع ساختار چیزی نیست جز مجموعه ای ازواحدهای مستقل که ساختار هر یک، از نوعی دیوان سالاری مکانیکی برخوردار است و فعالیت های همه آن ها را دفتر مرکزی هماهنگ میکند. هر بخش دارای استقلال است، بنابراین مدیران رده میانی که مسئول آن بخش ها هستند می توانند کنترل خود را به میزان قابل توجهی اعمال نمایند.
شرکت گلدیران یک سازمان ماتریسی است و از ترکیب سازمان بر مبنای وظیفه و سازمان بر مبنای پروژه بوجود می آید. در این نوع ساختار، مجموع ساختارهای وظیفه ای به صورت عمودی و ساختار پروژه ای به صورت افقی ساختار ماتریسی را تشکیل می دهند . در سازمانی که از ساختار ماتریسی استفاده می کند متخصصان از دوایر وظیفه ای مختلف در قالب یک یا چند گروه تحت نظر مدیران پروژه ، وظایف مشخصی را انجام می دهند . در این نوع ساختار، کارکنان دو رئیس (مدیر بخش وظیفه ای و مدیر پروژه ) دارند و تحت سرپرستی این دو مدیر وظایف خود را انجام می دهند. مدیر بخش وظیفه ای مسئولیت نظارت بر تخصص های افراد را دارا بوده و مدیر پروژه نیز مسئول پروژه های در جریان است. در ساختار ماتریسی مدیران پروژه بر همه اعضایی که از دوایر مختلف وظیفه ای به پروژه ها پیوسته اند نظارت دارند . مزیت ساختار ماتریسی برای سازمان های بزرگ شامل امکان فعالیت به مانند سازمان های کوچک و بی نیاز شدن سازمان از بخش های وظیفه ای دوگانه برای پروژه های مختلف است . انتخاب نوع ساختار سازمان برای یک سازمان بستگی کامل به نوع آن سازمان دارد . چنانچه فعالیت های یک سازمان به مانند گلدیران در چارچوب وظایف قابل تعریف بوده و پروژه ها بصورت تولید محصولات در کارخانه ها و خط تولید های مختلف تعریف شده باشد ساختار مناسب آن ماتریسی خواهد بود .
شرکت صنایع گلدیران :
این شرکت در سال ۱۳۸٤ با هدف تولید ٤ محصول تلویزیون ، کولر ، لباسشویی و جارو برقی تأسیس شد و شرکتی دارای شخصیت حقوقی مستقل است که فقط مسئولیت تولید را به عهده دارد ، شرکت مادر مواد مورد نیاز را خریده و در اختیار این شرکت تولیدی قرار میدهد وشرکت پس از تولید کالاهای آماده را به کمپانی اصلی جهت توزیع و فروش بازمی گرداند. اخیراً مسئولیت خرید نیز به مأموریت آن اضافه شده است. این شرکت شامل ۳ بخش مالی اداری ، زنجیره تأمین ، برنامه ریزی و پشتیبانی است . بخش زنجیره تأمین عهده دار خرید و برنامه ریزی ارسال برای توزیع کنندگان (شامل ۶ شرکت مستقل ) می باشد . بخش برنامه ریزی و پشتیبانی با توجه به اطلاعاتی که از SCM می گیرد ، برنامه ریزی تولید را انجام می دهد و همچنین وظیفه پشتیبانی محصولاتی که از کره وارد می شوند را بعهده دارد تا در صورتیکه کالای وارد شده ایراد یا نقصی داشت ، در این زمینه با شرکت کره ای مذاکره کند . علاوه براین بخش ها ، دو کارخانه تولیدی وابسته به شرکت در سیرجان و کاسپیت قزوین در حال فعالیت اند که اولی دارای خطوط تولید تلویزیون و دومی دارای خطوط تولید کولرهای گازی می باشد و بزودی در این کارخانه ها خطوط تولید جاروبرقی و ماشین لباسشویی راه اندازی خواهند شد.
ویژگی های نیروی انسانی شاغل در سازمان :
کارکنان سازمان که در شرکت های ذکر شده مشغول فعالیت هستند قریب به اتفاق جوان بوده در محدوده سنی ۲۵ تا ۳۵ سالگی می باشند ، البته مدیران بخش های مختلف سازمان معمولاً افراد باتجربه و در محدوده سنی ۳۵ تا ٤۵ سالگی هستند .لازم به ذکر است که تمامی پرسنل بجز کارگران تولیدی و ماشین کاری که دارای تخصص ها و مهارت های فنی هستند ، همگی افرادی با تحصیلات لیسانس و کارشناسی ارشد در رابطه با جایگاه شغلیشان می باشند. به عنوان مثال یکی از سهامداران شرکت که عضو هیئت مدیره و هیئت اجرایی سازمان و مدیر عامل شرکت صنایع گلدیران می باشد ، دارای لیسانس برق و کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی است . دفتر مرکزی گدیران دارای ۱۵۰ نفر پرسنل،کارخانه تلویزیون سیرجان ٤۳۰ نفر،کارخانه کاسپین قزوین٤۷ نفر ، شرکت خدمات گلدیران شامل۸۰۰ نفر پرسنل میباشد. البته شرکت در مواردی از نیروهای کاری خارج از سازمان بصورت قراردادی استفاده می کند .
شرح وظایف یک رده مدیریت بعد از بالاترین مقام سازمان :
این فرد مدیر عامل شرکت گلدیران، عضو هیئت مدیره شرکت و عضو هیئت اجرایی تمامی شرکت های نام برده شده می باشد و بنابراین مسئولیت مشارکت در تصمیم گیری های صورت گرفته در مجمع عمومی عادی و فوق العاده سازمان را به عهده دارد که در زمینه افزایش یا کاهش سرمایه ، تقسیم منافع ، تعیین خط مشی شرکت و اقدام به هر عملی که صلاح شرکت باشد ، تهیه خلاصه صورت دارایی و قروض شرکت برای ارائه به بازرسان و نیز مشارکت در تصمیم گیری های مربوط به مدت و موضوع شرکت و... می باشد .
استراتژی وهدف ها :
بر اساس نظریه چندلر ،سازمانها هنگامیکه تنوع گرایی را در پیش می گیرند ،باید ساختاری متفاوت نسبت به شرکتهایی که استراتژی تک محصولی را دنبال میکنند ،بکارگیرد.استراتژی تنوع محصول ،نوعی ساختار سازمانی را میطلبد که تخصیص کارآمد منابع،مسئولیت پذیری در قبال عملکرد وهماهنگی بین واحدها را ایجاد میکند.این مهم از طریق ایجاد یک مجموعه چندگانه از بخشهای مستقل که هر کدام مسئولیت یک خط تولید ویژه را داشته باشند،عملی میگردد.
مایلز و اسنو سازمانها را بر اساس میزان تغییراتی که یک سازمان در محصولات یا بازارش میدهد به چهار نوع تدافعی،آینده نگر،تحلیلگر و انفعالی تقسیم میکند.با بررسیهای انجام شده شرکت گلدیران از استراتژی تحلیلگر بیشتر سود میبرد.این شرکت در پی حداقل کردن ریسک و حداکثر نمودن سود است.استراتژی آنها این است که به طرف محصولات یا بازارهای جدیدی بروند که دوام و پایداری آنها بوسیله آینده نگران اثبات شده است.تحلیلگران حیات خود را با تقلید از دیگران طی میکنند.آنها ایده های موفق را از آینده نگران گرفته و از ان تقلید میکنند.تحلیلگران باید توانایی واکنش نسبت به آینده نگران کلیدی را داشته باشند و در همان زمان کارائی عملیاتی خود را در محصولات و حوزه های کاری حفظ کنند.تحلیلگران تمایل دارند که حاشیه سود کمتری از فروش خدمات و محصولاتی که آینده نگران نیز میفروشند،دریافت دارند ولی نسبت به آنها کارآمدتر باشند.تحلیلگران هم انعطاف پذیری و هم ثبات را جستجو میکنند . قسمتهایی از این سازمانها ،سطوح استاندارد شده بالا داشته ووظایف به صورت یکنواخت در آنها انجام میگیردوبه منظور کارائی بیشتر ،چنین بخشهایی از تجهیزات خودکار برخوردارند.برخی قسمتهای دیگر آنها برای افزایش انعطاف پذیری،بصورت انطباقی عمل میکنند.بدین ترتیب شرکتهای تحلیلگر ساختارهایی در سازمان خود بکار میبرند که ایندو ویژگی یعنی پویایی و ثبات را با هم تطبیق دهند.
از آنجا که در این شرکت از جنبه های مثبت د و استراتژی مبتنی بر نوآوری و حداقل رساندن هزینه ها استفاده میکند ،یعنی از یک سو میکوشد تا میزان خطر را به حداقل برساند و از سوی دیگر فرصتهای سودآور را به بالاترین حد افزایش دهد وچنانچه از موفقیت نوآوران اطلاع یافت ،وارد بازار جدید میشود،پس نتیجه میگیریم از استراتژی مبتنی بر تقلید استفاده می کند پس باید ترکیب یا تلفیقی از هر دو نوع ساختار (ارگانیکی و مکانیکی)باشد.
از آنجا که در این شرکت تولیدی بهره وری و کارایی به عنوان یک هدف اصلی مطرح است واغلب مسائل خارجی و کنترل داخلی مد نظر قرار میگیرد الگوی مبتنی بر هدف عقلایی ،الگوی مناسب با این هدف بوده ودر این صورت ساختار مکانیکی خواهد بود.
اندازه :
اندازه یکی از متغییرهای محتوایی است که در محدوده بین سازمان و محیط قرار دارد واز عوامل بیرونی سازمان جدا می شود و شکل دهنده ی متغییرهای ساختاری است.در ۸۰% تحقیقات انجام شده از اندازه سازمان به عنوان یک متغییر که در واقع تعداد کل کارکنان یک سازمان را شامل میشود ،استفاده شده است.در واقع تعداد افراد شاغل به عنوان شاخص اندازه سازمان و نشان دهنده ی ظرفیت برای انجام کار است و عملکرد واقعی سازمان را در وضعیت موجود مشخص میکند.
دفتر مرکزی دارای ۱۵۰ نفر پرسنل،کارخانه تلویزیون سیرجان ٤۳۰ نفر،کارخانه کاسپین قزوین٤۷ نفر ،بخش خدمات شامل۸۰۰ نفر پرسنل میباشد.
اگر از معیارهای تقریبی منابع مختلف استفاده کنیم تخمین ما در محدوده ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کارمند میباشد.سازمانهای دارای کمتر از ۵۰۰ کارمند ،تحت عنوان سازمانهای کوچک مطرح می شوند.وبالای ۲۰۰۰ کارمند تحت عنوان سازمان بزرگ مطرح میشود.بنابراین میتوان گفت شرکت از اندازه ی متوسطی برخوردار میباشد.
تکنولوژی:
چگونگی تبدیل داده ها به ستاده ها در سازمان یا تکنولوژی بر ساختار سازمانی مؤثر است. در شرکت مورد مطالعه هردو نوع تکنولوژی تولیدی و خدماتی موجود است. براساس طبقه بندی وودوارد سه نوع تکنولوژی تولید واحدی،انبوه وفرآیندی وجود دارد که به نظر میرسد شرکت گلدیران در بخش تولیدی خود از تکنولوژی انبوه استفاده می کند.زیرا تعداد سطوح عمودی تقریباً زیاد بوده و تعداد واحدها در سطح افق زیاد است وانجام کارها تا حد زیادی رسمی هستند.
طبق مطالعات وودوارد شرکتهایی که دارای تکنولوژی تولیدی انبوه بودند ،از میزان رسمیت بالایی برخوردار بوده وتفویض اختیار نسبتا کمی در آنها صورت میگیرد.اما شرکتهایی که تکنولوژی تولیدی واحد و فرآیندی داشتند ،از ساختار منعطف تری برخوردار بودند.در حقیقت شرکتهایی که ساختاری مناسب با تکنولوژی کاربردی خود داشتند ،اثربخش تر بوده اندوشرکتهایی که از ساختار مطلوب فاصله گرفته اند ،از موفقیت کمتری برخوردار بودند.
محیط:
اگر سازمان خواهان بقا وافزایش اثر بخشی خود است ،باید خود را با محیط تطبیق دهد.بر طبق یک تعریف عمومی،محیط را به عنوان ترکیبی از موسسات یا نیروهایی که بر عملکرد سازمان تاثیر گذاشته و سازمان کنترل کمی بر آنها دارد ویا اینکه اصلا کنترلی برآنها ندارد بیان می شود.
محیط عمومی همه شرایطی که بر سازمان تأثیراتی داشته ولی وابستگی آنها نسبت به سازمان واضح و روشن نیست،را در بر میگیرد.مثل:عوامل اقتصادی،شرایط سیاسی،محیط اجتماعی،ساختار حقوقی،وضعیت زیست بومی و شرایط فرهنگی
محیط اختصاصی ،بخشی از محیط سازمان بوده که به طور مستقیم با سازمان در تحقق اهدافش ،مرتبط می شود. محیط اختصاصی هر سازمان منحصر به فرد بوده و با تغییر شرایط تغییر میکند .این محیط نوعاً : مشتریان ، عرضه کنندگان ، رقبا ، نهادهای قانونگذاری دولتی ، اتحادیه های کارگری ، مؤسسات تجاری را در بر خواهد داشت.
محیط شرکت گلدیران پویا و عدم اطمینان زیادی وجود دارد.زیرا مقررات دولتی موثر بر کسب و کار آنها بشدت در حال تغییر است ،رقبای جدید بطور مرتب ظهور کرده اما عمده رقیبان این شرکت سامسونگ،شهاب،پاناسونیک میباشند ،در جذب مواد اولیه برای تولید کالا پیوسته مشکلاتی ایجاد شده ومرتبا سلیقه های مصرف کنندگان نسبت به محصولات تغییر میکند ورشد بسیار چشم گیری در صنعت برق و قطعات الکترو نیکی وجود دارد .مدیران به سرعت از کارهای موفقیت امیز دیگران تقلید میکنند و فعالیتهای سازمان برنامه ریزی میشوند.
بر طبق تحقیقات بعمل آمده شرکت در چرخه زندگی در مرحله تجدید حیات می باشد.دارای تعداد زیادی خط تولید میباشد ونوآوری توسط دوائر تحقیق و توسعه انجام می گیرد.هدف سازمان کسب شهرت و داشتن سازمانی کامل است.به علت مشکلات موجود واردات، تصمیم به تولید لباس شویی در داخل توسط سهامداران به تصویب رسیده است ودر 1 سال آینده به مرحله اجرا در خواهد آمد.اما همچنان در زمینه جارو برقی فقط واردکننده می باشد.
نقد ساختار موجود سازمان :
با توجه به بررسیهای انجام گرفته ،هدف مورد نظر شرکت افزایش بهره وری و کارایی با انتخاب استراتژی تحلیل کننده است که در بین سه استراتژی رایج امروزه در گروه استراتژی تقلیدی جای میگیرد.که این موضوع انتخاب ساختار نظری بینابینی (مکانیکی-ارگانیکی)را پیشنهاد میدهد . از نظر محیط ،شرکت شرایط نداشتن اطمینان متوسط یا زیاد را (محیط واکنشی متشنج) تجربه میکند . از لحاظ تکنولوژی تولیدی در گروه تولید انبوه واز تکنولوژی عادی یا تکراری خدماتی برخوردار است که انتخاب ساختار نظری مکانیکی را ضروری می سازد . شرکت صنایع گلدیران از اندازه ی متوسطی برخوردار است که باز هم وضعیت بیابین را از لحاظ انتخاب ساختار مکانیکی-ارگانیکی داراست . سازمان در مرحله تجدید حیات به سر می برد در نتیجه انتخاب ساختار مکانیکی مناسبتر است .
این وبلاگ با هدف اصلی بررسی ساختار سازمانی شرکت گلدیران تحت نظر جناب دکتر حسن سبیلان اردستانی ایجاد شده و در تکمیل آن سعی شده از مطالب مفید و مرتبط استفاده شود.